Một trong những vấn đề gây tranh cãi nhất liên quan đến chính sách nhập cư của Mỹ trong thời gian qua đã chính thức có kết luận. Ngày 30/06/2026, Tòa án Tối cao Hoa Kỳ đã ra phán quyết bác bỏ Sắc lệnh Hành pháp số 14160 của Tổng thống Donald Trump, qua đó tái khẳng định nguyên tắc quốc tịch theo nơi sinh (birthright citizenship) được bảo vệ bởi Tu chính án thứ 14 của Hiến pháp Hoa Kỳ.
Phán quyết này tiếp tục duy trì nguyên tắc đã được áp dụng hơn một thế kỷ: hầu hết trẻ em sinh ra trên lãnh thổ Hoa Kỳ đều được công nhận là công dân Hoa Kỳ, bất kể cha mẹ đang có thị thực tạm thời hay chưa có tình trạng nhập cư hợp pháp.
Tòa án Tối cao Hoa Kỳ đã ra quyết định gì?
Với tỷ lệ biểu quyết 6-3, Tòa án Tối cao Hoa Kỳ tuyên bố Sắc lệnh Hành pháp 14160 vi phạm Tu chính án thứ 14 và không thể được sử dụng để hạn chế quyền công dân dựa trên nơi sinh.
Sắc lệnh này được ký vào tháng 1 năm 2025 với mục đích tước quyền công dân Mỹ của một số trẻ em sinh ra tại Mỹ nếu cha mẹ của các em không phải là công dân hoặc thường trú nhân hợp pháp. Tuy nhiên, Tòa án cho rằng quyền công dân theo nơi sinh là quyền được Hiến pháp quy định và không thể bị thay đổi bằng sắc lệnh hành pháp.
Ý nghĩa đối với những người đang sở hữu thị thực tạm thời tại Mỹ
Đối với những người đang sinh sống và làm việc tại Mỹ theo các diện thị thực như H-1B, L-1, F-1, J-1 hay O-1, phán quyết này mang lại sự rõ ràng về mặt pháp lý.
Theo đó, nếu đứa trẻ được sinh ra trên lãnh thổ Hoa Kỳ, em vẫn được công nhận là công dân Hoa Kỳ theo quy định của Hiến pháp, giống như cách áp dụng trong nhiều thập kỷ qua.
Quyền lợi của trẻ em không phụ thuộc vào tình trạng cư trú của cha mẹ
Một điểm quan trọng trong phán quyết này là quyền công dân của trẻ em sinh ra tại Mỹ không bị ảnh hưởng bởi việc cha mẹ có hay chưa có tình trạng nhập cư hợp pháp.
Điều này có nghĩa là tình trạng cư trú hoặc các vấn đề pháp lý liên quan đến hồ sơ di trú của cha mẹ sẽ không ảnh hưởng đến quyền công dân của trẻ nếu trẻ được sinh ra trên lãnh thổ Hoa Kỳ theo quy định hiện hành.
Không phát sinh thủ tục hành chính mới
Sau phán quyết của Tòa án Tối cao, quy trình cấp giấy tờ cho trẻ sơ sinh tại Mỹ vẫn được thực hiện như trước đây.
Các cơ quan chức năng không cần phải xác minh tình trạng nhập cư của cha mẹ trước khi cấp giấy khai sinh, số An sinh Xã hội (Social Security Number) hoặc hộ chiếu Mỹ cho trẻ. Điều này giúp đảm bảo tính ổn định và thống nhất trong việc áp dụng pháp luật trên toàn nước Mỹ.
Người nhập cư cần lưu ý những điều gì?
Mặc dù phán quyết đã khẳng định quyền công dân dựa trên nơi sinh vẫn được bảo vệ, nhưng điều đó không có nghĩa là các chính sách nhập cư khác sẽ không thay đổi.
Các quy định liên quan đến thị thực, Thẻ xanh, định cư thông qua đầu tư hoặc kiểm soát biên giới vẫn có thể được điều chỉnh thông qua luật mới hoặc các quyết định của cơ quan có thẩm quyền. Do đó, những người nhập cư và các gia đình đang có kế hoạch sinh sống lâu dài tại Mỹ nên thường xuyên cập nhật thông tin từ các nguồn chính thống và tham khảo ý kiến của chuyên gia khi cần thiết.
kết luận
Phán quyết của Tòa án Tối cao Hoa Kỳ ngày 30/06/2026 không chỉ bác bỏ nỗ lực hạn chế quyền công dân dựa trên nơi sinh mà còn tái khẳng định giá trị của Tu chính án thứ 14 – nền tảng pháp lý đã bảo vệ quyền công dân dựa trên nơi sinh tại Mỹ trong hơn 125 năm.
Đối với cộng đồng người nhập cư, đây là một quyết định quan trọng giúp duy trì sự ổn định về mặt pháp lý cho trẻ em sinh ra tại Mỹ. Tuy nhiên, trong bối cảnh chính sách nhập cư luôn có thể thay đổi, việc theo dõi các thông tin cập nhật mới vẫn là điều cần thiết để chủ động bảo vệ quyền lợi của bản thân và gia đình.
