Một trong những vấn đề gây tranh luận nhiều nhất về chính sách nhập cư Mỹ trong thời gian qua đã chính thức có kết luận. Ngày 30/06/2026, Tòa án Tối cao Hoa Kỳ ra phán quyết bác bỏ Sắc lệnh Hành pháp 14160 của Tổng thống Donald Trump, qua đó tái khẳng định nguyên tắc quốc tịch theo nơi sinh (birthright citizenship) được bảo vệ bởi Tu chính án thứ 14 của Hiến pháp Hoa Kỳ.
Phán quyết này tiếp tục duy trì nguyên tắc đã được áp dụng hơn một thế kỷ: hầu hết trẻ em sinh ra trên lãnh thổ Mỹ đều được công nhận là công dân Hoa Kỳ, bất kể cha mẹ đang mang visa tạm thời hay chưa có tình trạng nhập cư hợp pháp.
Tòa án Tối cao Mỹ đã quyết định điều gì?
Với tỷ lệ biểu quyết 6-3, Tòa án Tối cao Hoa Kỳ tuyên bố Sắc lệnh Hành pháp 14160 vi phạm Tu chính án thứ 14 và không thể được sử dụng để hạn chế quyền công dân theo nơi sinh.
Sắc lệnh này được ký vào tháng 1/2025 với mục tiêu từ chối quyền công dân Mỹ đối với một số trẻ em sinh tại Mỹ nếu cha mẹ không phải là công dân hoặc thường trú nhân hợp pháp. Tuy nhiên, Tòa án cho rằng quyền công dân theo nơi sinh là quyền hiến định và không thể bị thay đổi bằng sắc lệnh hành pháp.
Ý nghĩa đối với người đang giữ visa tạm thời tại Mỹ
Đối với những người đang sinh sống và làm việc tại Mỹ theo các diện visa như H-1B, L-1, F-1, J-1 hay O-1, phán quyết này mang lại sự rõ ràng về mặt pháp lý.
Theo đó, nếu con được sinh trên lãnh thổ Mỹ, trẻ vẫn được công nhận là công dân Hoa Kỳ theo quy định của Hiến pháp, giống như cách áp dụng trong nhiều thập kỷ qua.
Quyền lợi của trẻ không phụ thuộc vào tình trạng nhập cư của cha mẹ
Một điểm quan trọng của phán quyết là quyền công dân của trẻ sinh tại Mỹ không bị ảnh hưởng bởi việc cha mẹ đang có hay chưa có tình trạng nhập cư hợp pháp.
Điều này đồng nghĩa với việc tình trạng cư trú hoặc các vấn đề pháp lý liên quan đến hồ sơ di trú của cha mẹ sẽ không làm thay đổi quyền công dân của trẻ nếu trẻ được sinh ra trên lãnh thổ Hoa Kỳ theo quy định hiện hành.
Không phát sinh thủ tục hành chính mới
Sau phán quyết của Tòa án Tối cao, quy trình cấp giấy tờ cho trẻ sơ sinh tại Mỹ vẫn được thực hiện như trước.
Các cơ quan chức năng không phải xác minh tình trạng nhập cư của cha mẹ trước khi cấp giấy khai sinh, số An sinh Xã hội (Social Security Number) hoặc hộ chiếu Mỹ cho trẻ. Điều này giúp bảo đảm tính ổn định và thống nhất trong việc áp dụng pháp luật trên toàn nước Mỹ.
Người nhập cư cần lưu ý điều gì?
Mặc dù phán quyết đã khẳng định quyền công dân theo nơi sinh vẫn được bảo vệ, nhưng điều đó không đồng nghĩa với việc các chính sách nhập cư khác sẽ không thay đổi.
Những quy định liên quan đến visa, Thẻ xanh, định cư đầu tư hay kiểm soát biên giới vẫn có thể được điều chỉnh thông qua luật mới hoặc các quyết định của cơ quan có thẩm quyền. Vì vậy, người nhập cư và các gia đình đang có kế hoạch sinh sống lâu dài tại Mỹ nên thường xuyên cập nhật thông tin từ các nguồn chính thống và tham khảo ý kiến của chuyên gia khi cần thiết.
Kết luận
Phán quyết của Tòa án Tối cao Hoa Kỳ ngày 30/06/2026 không chỉ bác bỏ nỗ lực hạn chế quyền quốc tịch theo nơi sinh mà còn tái khẳng định giá trị của Tu chính án thứ 14 – nền tảng pháp lý đã bảo vệ quyền công dân theo nơi sinh tại Mỹ trong hơn 125 năm.
Đối với cộng đồng người nhập cư, đây là một quyết định quan trọng giúp duy trì sự ổn định về mặt pháp lý đối với trẻ em sinh ra tại Mỹ. Tuy nhiên, trong bối cảnh chính sách di trú luôn có thể thay đổi, việc theo dõi các cập nhật mới vẫn là điều cần thiết để chủ động bảo vệ quyền lợi của bản thân và gia đình.
