Hệ thống luật pháp di trú Mỹ vừa ghi nhận một phán quyết mang tính bước ngoặt từ cơ quan tư pháp liên quan đến quy trình xét duyệt hồ sơ của Sở Di trú Mỹ (USCIS). Quyết định này được kỳ vọng sẽ giải tỏa phần nào tình trạng tắc nghẽn và mang lại sự công bằng cho hàng ngàn đương đơn đang sinh sống hợp pháp tại Mỹ.
Cụ thể, Tòa án Liên bang Rhode Island đã chính thức tuyên bố các biện pháp nội bộ mang tính chất tạm dừng hoặc trì hoãn xét duyệt hồ sơ dựa trên quốc tịch của đương đơn do USCIS áp dụng là trái pháp luật.
1. Chi tiết phán quyết của Tòa án Liên bang đối với các biện pháp của USCIS
Trước khi phán quyết này được ban hành, USCIS đã áp dụng một số bộ lọc an ninh ngầm, khiến hàng loạt hồ sơ di trú của công dân đến từ 39 quốc gia rơi vào trạng thái đóng băng hoặc trì hoãn vô thời hạn. Các loại giấy tờ bị ảnh hưởng nghiêm trọng nhất bao gồm:
- Giấy phép lao động (EAD) và Giấy thông hành (Advance Parole).
- Đơn xin điều chỉnh tình trạng cư trú để lấy Thẻ xanh (Form I-485).
- Hồ sơ xin tị nạn (Asylum) và hồ sơ thi nhập quốc tịch Mỹ (Form N-400).
Thẩm phán liên bang khẳng định USCIS không được phép áp dụng các biện pháp mang tính tùy tiện, không thể sử dụng yếu tố quốc tịch gốc của đương đơn như một rào cản hay một yếu tố bất lợi trong quá trình thẩm định. Tòa án yêu cầu USCIS phải quay trở lại quy trình xét duyệt bình thường, công bằng dựa trên nội dung thực tế của từng bộ hồ sơ.
2. Phân biệt ranh giới pháp lý: Phán quyết của Tòa án và Sắc lệnh của Tổng thống
Nhà đầu tư và các đương đơn cần phân biệt rõ ràng hai phạm vi pháp lý hoàn toàn khác nhau để tránh những hiểu lầm không đáng có trong giai đoạn này:
- Phạm vi tác động của Tòa án: Phán quyết của Tòa án Rhode Island chỉ nhắm vào quy trình hành chính nội địa của cơ quan USCIS, áp dụng cho những người đã ở bên trong nước Mỹ và đang nộp đơn xin điều chỉnh trạng thái cư trú.
- Phạm vi của Sắc lệnh Tổng thống: Các lệnh hạn chế nhập cảnh đối với một số quốc gia do chính quyền Tổng thống Donald Trump ban hành trong năm 2025 vẫn giữ nguyên hiệu lực. Những sắc lệnh này thuộc về thẩm quyền an ninh quốc gia, áp dụng trực tiếp đối với những người đang ở ngoài nước Mỹ và đang xin visa tại các Lãnh sự quán hải ngoại.
Do chính phủ Mỹ vẫn duy trì quyền kháng cáo lên tòa án cấp cao hơn, diễn biến pháp lý của vụ việc này dự kiến sẽ còn những cập nhật mới trong thời gian tới.
3. Hồ sơ của công dân Việt Nam có chịu ảnh hưởng từ sự kiện này không?
Đối với các nhà đầu tư EB-5 và đương đơn di trú đến từ Việt Nam, đây là một thông tin mang tính chất tham khảo thị trường hơn là một yếu tố tác động trực tiếp.
Lưu ý cốt lõi: Danh sách 39 quốc gia nằm trong diện bị trì hoãn bởi chính sách cũ của USCIS hoàn toàn không bao gồm Việt Nam.
Vì vậy, tất cả các tiến trình xét duyệt đơn I-526E, đơn I-485 chuyển diện nội địa hay quy trình phỏng vấn visa định cư tại Lãnh sự quán Mỹ tại TP.HCM của công dân Việt Nam vẫn diễn ra theo tiến độ thông thường của luật di trú hiện hành.
Sự kiện này một lần nữa cho thấy tính độc lập của hệ thống tư pháp Mỹ, luôn bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người đóng thuế và các đương đơn di trú trước các quyết định mang tính tùy biến của cơ quan hành pháp. Đối với các nhà đầu tư Việt Nam, việc duy trì một bộ hồ sơ nguồn tiền minh bạch và lựa chọn các dự án an toàn như Home2 Suites Ashland dưới sự quản lý của Trung tâm vùng Green Card Fund vẫn là chiến lược tối ưu nhất để đảm bảo tiến độ phê duyệt hồ sơ ổn định.
